Biblia o odpowiedzialności

W Biblii nie pojawia się ani razu hebrajskie lub greckie słowo, które należałoby tłumaczyć na język polski jako „odpowiedzialność”. Jednak owa Księga Ksiąg jest bardzo ważnym źródłem
nauki o odpowiedzialności.

Fundamentalnym tekstem w tym względzie są trzy pierwsze rozdziały Księgi Rodzaju, mówiące o stworzeniu świata i człowieka przez Boga i o nieposłuszeństwie pierwszych ludzi wobec Stwórcy. Biblijny autor podkreśla, że człowiek został stworzony przez Boga szóstego dnia – jako ostatnie ze stworzeń, czyli najdoskonalsze z nich i wyjątkowe. Bóg powierza też pierwszym ludziom odpowiedzialność i troskę o całe stworzenie: „Czyńcie sobie ziemię poddaną” (Rdz 1,28). Implikuje to wolną wolę człowieka – przymiot, którego nie posiada żadne inne stworzenie. W drugim, bardziej szczegółowym opowiadaniu o stworzeniu człowieka, natchniony autor idzie jeszcze dalej, stwierdzając, że człowiek został stworzony na obraz i podobieństwo Boże (Rdz 1,27). Jest zatem współodpowiedzialny z Bogiem za całe stworzenie.
Odpowiedzialność jest przymiotem Boga, którym Bóg nie podzielił się z żadnym innym stworzeniem jak tylko z człowiekiem. To wielki dar, ale i bardzo trudne wyzwanie i zadanie.
Wiąże się z tym również ogromne ryzyko, które Bóg podjął. Odpowiedzialność zakłada bowiem wolną wolę człowieka. Wolna wola zaś stwarza możliwość, że człowiek dokonywał będzie złych wyborów, że może zbuntować się przeciw Bogu i stanąć po stronie zła.
Z całości tego opowiadania wynika, że człowiek jest z natury istotą wolną i etyczną, to znaczy odpowiedzialną za swoje czyny.
Życie pierwszych ludzi w rajskim ogrodzie było nacechowane harmonią i szczęściem. Jego istotą była bliska relacja z Bogiem i życie w wolności, w harmonii z ustalonymi przez Boga zasadami. Wolność Adama i Ewy była prawie całkowita – na miarę Bożego zaufania do nich. W raju obowiązywał pierwszych ludzi tylko jeden zakaz: nie wolno im było jeść owoców z jednego spośród obecnych w ogrodzie wielu drzew (Rdz 3,3-5). To niewielka cena za szczęście, dobrobyt i wolność. Wolność wyboru stała się jednak dla pierwszych ludzi przekleństwem. Zachowali się całkowicie nieodpowiedzialnie. Złamali jedyny istniejący zakaz. Wypowiedzieli Bogu posłuszeństwo. Wolność człowieka stała się dla niego przekleństwem, a odpowiedzialność bardzo ciężkim brzemieniem wobec potęgi zła w świecie.