Biskup, który za wierność Prawdzie spędził 17 lat na wygnaniu – wspomnienie: 2 maja
Św. Atanazy Wielki urodził się w Aleksandrii, w Egipcie, w 295 r., w czasie gdy chrześcijanie byli krwawo prześladowani. Dorastał w atmosferze gotowości do oddania życia za wiarę. Młodość przeżył na pustyni, w odosobnieniu, a jego mistrzem był św. Antoni Pustelnik. W 319 r. przyjął święcenia diakonatu i został sekretarzem św. Aleksan­dra, biskupa jego rodzinnego miasta.

Był wnikliwym teologiem i jako taki dał się poznać na soborze w Nicei w 325 r., w którym brał aktywny udział. Był to czas, kiedy Kościół uzyskał już zewnętrzną wolność, ale wewnętrznie był niszczony przez herezję ariańską, która opanowała prawie wszystkie umysły i wprowadziła wielki zamęt. Atanazy z przekonującą mocą miłości walczył z błędami Ariusza, który twierdził, że Pan Jezus nie był prawdziwym Bogiem, lecz Bogiem stworzonym.
Biskupi, a wśród nich Atanazy, odpowiadając na te zarzuty, opracowali Wyznanie wiary, uzupełnione później na kolejnym soborze – znane dziś jako Symbol Nicejsko-Konstanty­nopolitański.

Tekst ten wyraża wiarę Kościoła i po dziś dzień odmawiamy go w czasie każdej Mszy świętej niedzielnej. Wyznajemy w nim, że Syn Boży, Pan Jezus, jest „współistotny” Ojcu, jest Bogiem z Boga, jest prawdziwym Bogiem, zrodzonym, a nie stworzonym. W 328 r. Atanazy został biskupem Aleksandrii. Okazał się gorliwym pasterzem, zatroskanym o czystość wiary. Był stanowczy i bezkompromisowy, dlatego ściągał na siebie gniew zwolenników Ariusza, którzy nie zgodzili się z ustaleniami soboru w Nicei, a mieli poparcie cesarza. Atanazy nie ugiął się i z tego powodu aż pięć razy był zmuszany do opuszczania stolicy biskupiej.

Łącznie przez 17 lat przebywał na wygnaniu, między innymi w Trewirze i w Rzymie. Pracował i cierpiał dla Boga. Żaden ucisk nie osłabił jego gorliwości. Wszędzie szerzył prawdziwą wiarę. Ostatecznie w 366 r. powrócił do Aleksandrii i przez 7 lat w pokoju pracował gorliwie nad umacnianiem wiary i organizacją Kościoła. Bez przeszkód pisał i głosił kazania. Zmarł w Aleksandrii 2 maja 373 r., mając prawie 80 lat. Jego relikwie znajdują się w kościele św. Zachariasza w Wenecji. Jest jednym z wielkich Ojców i Doktorów Kościoła.